Update van de stratosfeer

De Polar Vortex heeft altijd al bestaan, maar afgelopen jaren is de term toch populairder geworden. Winterliefhebbers richten hun blik steeds vaker naar de stratosfeer om te zien of er zich daar iets aan het afspelen is dat de kans op winterweer verhoogt. Nu november goed en wel van start is gegaan, doet stratosfeerkenner Harry Spoelstra dat voor NoodweerBenelux ook weer eens!

De Polar Vortex is momenteel zeer krachtig, maar zal tijdens de tweede helft van november wel duidelijk verzwakken.

Zeer krachtige Polar Vortex

De Polar Vortex is momenteel stevig, zelfs zeer stevig in haar zadel gekomen met een evolutie naar zelfs waarden die uitkomen boven het langjarige gemiddelde voor de komende week (>41,2m/s). Hoe komt dit? Wellicht door de reeds aanwezige ‘perifere warmings‘ en de lichte vervormingen (squeezen-samenpersen), maar zeker en wellicht voornamelijk ook door het grote temperatuurcontrast( +/- 19°:  60-90°N).

Momenteel is de Polar Vortex zeer krachtig.

Verzwakking op komst

In de loop van de volgende week verwachten we een duidelijke afzwakking van de Polar Vortex. Enerzijds omdat zo’n sterke PV niet vol te houden is en anderzijds, toch wel als hoofdreden, door de interacties met opkomende ‘warmings’ en de vorming van aanpalende hogedrukzones.

Lees Meer
  1
  0

© www.noodweer.be

1
0

Herfstweer blijft duren

Sinds vrijdag vinden neerslagzones gemakkelijk de weg naar de Benelux. Het hogedrukgebied dat ons een tijdje gezelschap hield, verdween door een aansterkende straalstroom. Hiermee samenhangend stak ook de wind een tandje bij. Komende week blijft de herfst aanwezig, al zal de wind wel wat in kracht afnemen.

Overzicht oktober 2019

Nu oktober achter de rug is, kan er gekeken worden naar de statistieken van oktober. In Nederland is de locatie voor alle statistieken De Bilt en in België is dat Ukkel. De gemiddelde temperatuur lag in Nederland rond
11,6°C tegen 10,7°C normaal. In België was dit 12 °C tegenover 11,1 °C. De grote afwezige in zowel België als Nederland was de zon, waarbij deze in België nog ettelijke uren minder aanwezig was. In De Bilt kon men rekenen op 110 uur zonneschijn, tegenover 88 uur in België.

De neerslagtotalen liggen ook tegen de normaal aan, al kunnen er hier regionaal wel verschillen optreden. Vaak was er sprake van een wisselvallig weertype, wat gepaard gaat met buien en dus verschillen in neerslaghoeveelheden. Als conclusie kan gesteld worden dat oktober een vrij normale maand was in zowel Nederland als België.

Lees Meer
  2
  0

© www.noodweer.be

2
0

Droogte 2019: de actuele stand van zaken

De afgelopen weken zijn ronduit wisselvallig verlopen. Sinds eind september domineren depressies vrijwel onafgebroken de Europese weerkaarten, waardoor er regelmatig regen- en buiengebieden passeren. Maar hoe zit het eigenlijk met de droogte van 2019? Is de droogte nu overal in de Benelux verdwenen, of zijn er nog steeds plekken met flinke tekorten?

Droogte van 2019: overzicht september

Meer te weten willen komen over verdamping, droogte en het neerslagtekort? Lees dan dit artikel.Reageren jullie mee onder het artikel?
Volg de weerupdates op de voet via Facebook en Twitter
Volgen jullie al de weerberichten op Youtube?

De maand september was gemiddeld voor de Benelux een té natte maand. Wel was het een maand met enorme verschillen in neerslag, met name tussen het noordwesten en het zuidoosten.

Neerslagtekort aan het einde van september

In het Waddengebied viel tussen de 130 en 180 millimeter neerslag in de maand september, ruim meer dan het langjarig gemiddelde van 100 millimeter. Kijken we echter naar het zuidoosten, dan zien we daar een totaal tegenovergesteld beeld. In een strook vanaf de Achterhoek en Twente via Limburg tot over Henegouwen viel slechts 20-50 millimeter, wat veel minder is dan gebruikelijk. Daar bleef de droogte dan ook nog gewoon voortduren. Dit terwijl het neerslagtekort in het noordwesten van Nederland aan het eind van de maand teruggelopen was naar circa nul.

Lees Meer
  1
  0

© www.noodweer.be

1
0

Paddenstoelen, terug van nooit weggeweest

Ze zijn er in alle geuren en kleuren en dit jaar ook met bijzonder veel: paddenstoelen. Deze fascinerende schimmel kreeg afgelopen weken het ideale weertype voorgeschoteld waardoor er deze herfst prachtige exemplaren te vinden zijn. Wij gingen op onderzoek naar het ontstaan en de groei van paddenstoelen. Zijn ze terug? Of zijn ze nooit weggeweest…

Ook eekhoorntjes zijn verwonderd over de paddenstoelen!

Binnen de 24u nadat we een oproep deden op onze Facebookpagina om foto’s van paddenstoelen te delen kregen we meer dan 2500 foto’s binnen. Indrukwekkend! We konden ze uiteraard niet allemaal gebruiken in dit artikel maar post ze gerust hieronder als foto!

Vliegenzwammen. Bedankt voor deze foto Virginie Van Daelen

Veel paddenstoelen dit jaar

Het is opvallend. Er staan dit jaar bijzonder veel paddenstoelen. Veel meer dan vorige jaren! En dat heeft alles te maken met het weer van de afgelopen weken. In tegenstelling tot de vorige jaren viel er namelijk vanaf september met regelmaat regen en zorgde de bewolkte condities voor een hoge luchtvochtigheid in de onderste luchtlagen. Dat zijn ideale omstandigheden voor de zwammen. Hoe meer regen, hoe liever ze het hebben. Het bijzonder droge najaar van 2018 zorgde daarentegen voor een echt minimum aan paddenstoelen. Een reden te meer waarom ze nu extra opvallen… Ze hielden zich koest in de bodem maar ze zijn niet weggeweest!

Lees Meer
  3
  0

© www.noodweer.be

3
0

Wanneer vriest het gemiddeld voor het eerst?

Komende week zorgt de inval van polair maritieme lucht voor duidelijk frisser weer. Indien het tijdens een windstille nacht flink uitklaart, bestaat de kans dat er voor het eerst dit najaar negatieve temperaturen op neushoogte worden gemeten. In dit artikel bekijken we vlug even de statistieken omtrent het optreden van de eerste vorstdag in onze regio.

Eerste vorstdag valt steeds later

Met behulp van data van het KMI gingen we na hoe laat op het jaar de eerste vorstdag viel sinds 1833. Tot en met de jaren 1920 bleef dit min of meer een constante: rond 6 november, waarna een periode volgde waarin het tijdelijk vroeger vroor (tussen 1920 en 1950). Vanaf de jaren 1960 zien we dan een duidelijk stijgende trend. Tijdens het laatste deel van de 20e eeuw valt de eerste vorstdag gemiddeld rond 15 november, tijdens de 21e eeuw is dat gemiddeld alweer 3 dagen later. In De Bilt moeten we rekening houden dat de eerste vorstdag gemiddeld 11 dagen vroeger valt dan in Ukkel.

De vroegste vorstdag ooit opgemeten te Ukkel was op 5 oktober 1864 en 5 oktober 1881. De laatste vorstdag daarentegen werd in 1984 genoteerd, toen het pas voor het eerst vroor op 28 december.

Lees Meer
  1
  0

© www.noodweer.be

1
0

Overvloedige neerslag aan de zuidkant van de Alpen

Elk najaar gebeurt het minstens 1 keer: een Südstau met overvloedige neerslag aan de zuidkant van de Alpen. Komende dagen zou er zomaar 300-400 liter water per vierkante meter kunnen vallen in een smalle regio in het noorden van Italië. Pas boven 2800 meter valt er sneeuw. Mogelijk leidt dit net zoals vorig jaar tot grote water- en modderoverlast.

De totale neerslaghoeveelheden de komende 5 dagen kunnen oplopen tot meer dan 300 liter per vierkante meter! (Wetteronline)

Elk najaar is het prijs

De Middellandse Zee warmt tijdens de zomermaanden sterk op met temperaturen die ruim boven 20°C stijgen. Al de energie van de zomer wordt zo als het ware opgeslagen in het zeewater. Na de zomer begint de atmosfeer vervolgens stelselmatig af te koelen en ontwikkelt de straalstroom zich tot een kolkende rivier van lucht op hoogte. Bij een diepe trog in de straalstroom wordt er dan tijdens het najaar regelmatig koude lucht naar het zuiden gepompt. Die koele lucht contrasteert met het nog warmte zeewater, waardoor er een grote onstabiliteit ontstaat. Typisch geeft dit dan aanleiding tot lagedrukgebieden en hevige neerslag/onweersbuien. Denk maar aan de Gota Fria’s in Spanje

Een diepe trog in de straalstroom en afsnoerend hoogtelaag zorgen voor een zuidelijke luchtstroming in de Alpen. (Wetterzentrale)

Zuidelijke luchtstroming in de Alpen

Met een rondtollende depressie boven het Verenigd Koninkrijk staat er een vrij krachtige zuidwestelijke tot zuidelijke luchtstroming boven de Alpen. Die voert aanhoudend vochtige en onstabiele lucht aan naar de Alpen, die gedwongen wordt te stijgen. De bergen fungeren namelijk als barrière waar de lucht niet door kan. Tijdens het stijgen condenseert het vocht tot wolken en ontstaat er neerslag (stuwingsneerslag). Voor de komende dagen bereken de weermodellen een lange fase met stuwingsneerslag aan de zuidkant van de Alpen (Südstau), waardoor de neerslaghoeveelheden zeer hoog kunnen oplopen.

Lees Meer
  3
  0

© www.noodweer.be

3
0

Wisselvallig weer zet door, later tijdelijk droger

Afgelopen weekend en maandag kon de Benelux nog eens genieten van hogere temperaturen en mooi najaarsweer. Dit is nu opnieuw volledig verdwenen en regenzones hebben sindsdien ons land weer ingepalmd. Tot en met maandag blijft de Benelux gevoelig voor regenzones en wisselvallig weer, nadien zou het tijdelijk droger worden.

In dit artikel wordt eerst de stand van de Polar Vortex onder de loep genomen, daar deze voor aankomende winter van belang kan zijn. Vervolgens volgt nog een bespreking van de weerkaarten voor de komende dagen.

Polar Vortex

De Polar Vortex is een groot lagedrukgebied in de stratosfeer met zeer koude lucht. Hoe compacter deze is, hoe kleiner de kans op winterweer in de Benelux. Op dit moment is de vorming van dit lagedrukgebied volop bezig. In het begin van het seizoen was de gemiddelde windsnelheid (die gebruikt wordt om de kracht te meten) te laag, maar deze achterstand is nu volledig weggewerkt. Hoe de Polar Vortex zich gaat gedragen de komende maanden is nog onzeker.

Lees Meer
  4
  0

© www.noodweer.be

4
0

In 1540 vielen de mussen dood van het dak door de hitte

Als het aan de KNMI ligt, dan wordt onze geschiedenis compleet herschreven, want daar komen periodes in voor die ze liever niet zien.

Zoals de zomer van 1540 die door wetenschappers nog altijd wordt gezien als de warmste zomer ooit in West Europa.

Iedere keer als er wat warme dagen zijn of een hittegolf, dan begint het lieve leven weer. Dan zie je overal uitdrukkingen verschijnen als de "warmste sinds..." en "het was nog nooit....". Je ziet dat nimmer gebeuren als er een aantal koude dagen zijn, maar alleen als er warme dagen zijn voorgevallen.

Lees Meer
  7
  0

© niburu.co

7
0

Mooi-weerdagen nader geanalyseerd voor de Benelux

Voor mensen is het weer een belangrijke factor in het dagelijks leven. Het bepaalt immers of je eerder binnen dan wel buiten leeft. En het blijkt eveneens dat weereen invloed heeft op de gemoedstoestand. Om de kwaliteit van het weer te kunnen meten heeft het Nederlandse weerinstituut KNMI een index ontwikkeld: de zogenaamde mooi-weerdagen. Maar wat zijn deze mooi-weerdagen precies? En kunnen we iets zeggen over de trend gedurende deze eeuw?

Mooi-weerdagen: definitie

Mooi-weerdagen, ook wel ADS-dagen (above normal, dry, sunny) genoemd, zijn dagen die aan een drietal voorwaarden dienen te voldoen. Allereerst moet de temperatuur boven het langjarig decadegemiddelde liggen. Ten tweede moet er sprake zijn van minstens de helft van het maximaal mogelijke aantal zonuren. Als laatste mag er niet meer dan 0,2 millimeter neerslag vallen. Wordt aan alle drie deze aspecten voldaan, dan spreken we van een mooi-weerdag. Hoewel mooi weer natuurlijk zeer subjectief is, blijkt het dat de meeste mensen zich bij de bovengenoemde criteria het meest comfortabel voelen.

Periode met de meeste mooi-weerdagen van het jaar

Bij deze analyse is gebruik gemaakt van de KNMI-daggegevens voor weerstation De Bilt.

Kijken we naar alle dagen vanaf 1906 (begin van de neerslagmetingen) tot en met 2018, dan zien we dat 23 mei als datum met de meeste mooi-weerdagen uit de bus komt. In totaal werden op deze datum maar liefst 35 keer drie groene vinkjes geturfd, goed voor 31% van alle jaren. Daarentegen zijn er in de periode november t/m februari verschillende data waarop nog nooit een mooi-weerdag is waargenomen.

Lees Meer
  2
  0

© www.noodweer.be

2
0

Onweerssetting: wellicht de laatste van het jaar

Vandaag loopt het kwik nog één keer flink op. Op veel plaatsen wordt het een warme dag met temperaturen boven de 20°C. De lucht wordt bij die hoge temperaturen echter wel onstabiel van aard. In die onstabiele luchtsoort kunnen zich in de loop van de middag stevige buien ontwikkelen. De onweerssetting is daarbij behoorlijk gunstig, vooral op dynamisch vlak.

Zuidenwind

De oorzaak van de warmte en de bijbehorende onweerssetting is een zuidenwind die aan de oostflank van een langgerekt front waait. Het front markeert de overgang tussen de warme lucht boven Midden- en Zuid-Europa en de koude lucht ten noorden van ons. Gisteren hadden we met het front te maken. Er was veel bewolking aanwezig en in het noorden van Nederland viel zelfs langdurige motregen. Inmiddels is het front noordwaarts getrokken en zitten we overal in de warme lucht.

Onweerssetting: parameters

Het is niet alleen een warme luchtsoort waarin we ons momenteel bevinden, maar ook een hele vochtige. Die combinatie levert ons onstabiliteit in de vorm van CAPE op. Ook zitten we dichtbij de jetstream, waardoor er sprake is van een sterke windschering (de mate van verandering van de windsnelheid en -richting met de hoogte).

Lees Meer
  9
  0

© www.noodweer.be

9
0

Supertyfoon Hagibis zet koers naar Japan

Het is nog even afwachten, maar op dit moment lijkt de uiterst krachtige tyfoon Hagibis een serieuze bedreiging te vormen voor Japan. Ook de aanwezigen bij de Formule 1-race, die wordt georganiseerd in Suzuka, zullen zich moeten voorbereiden op zeer slechte weercondities. Het is niet de eerste keer dit orkaanseizoen dat zware stormen het eiland wisten te bereiken. Tyfoons Krosa, Faxai en Tapah waren Hagibis bijvoorbeeld al voor en zorgden ook voor flinke overlast.

Wil je ook graag het weer begrijpen en voorstellen? Handig leesvoer (aff.)

Satellietbeeld van supertyfoon Hagibis nadat deze de Mariana Eilanden heeft aangedaan als categorie 5 storm. (NASA)

De ‘explosie’ van Hagibis

Hagibis is een opmerkelijk stormsysteem, aangezien de storm in slechts 24 uur tijd intensiveerde van een tropische storm naar een supertyfoon. Afgelopen zondag was het nog slechts een tropische storm die geen bedreiging vormde voor land. Echter, deze geclusterde onweersbuien hebben zich zeer snel weten te ontwikkelen tot een krachtige tyfoon. Een dusdanig snelle ontwikkeling komt niet veel voor. Warm oceaanwater en een gunstige wind op hoogte hebben hierbij geholpen.

Lees Meer
  8
  0

© www.noodweer.be

8
0

De Benelux op de scheidingslijn tussen warme en koude lucht

De afgelopen 14 dagen kregen we sinds lang nog eens een periode met langdurige en significante neerslag. In de Benelux lopen de neerslaghoeveelheden van de maand oktober na de eerste week al op tot 30-50 mm op de meeste plaatsen, met zelfs uitschieters tot 110 mm aan de Nederlandse westkust. Bovendien was het ook duidelijk te fris: in De Bilt werd het zelfs de koudste 6e oktober ooit, waarbij het kwik net tot aan 10 graden reikte. Gezien de warmte van de voorbije zomer en de droogteperikelen van de afgelopen twee jaar, zal dit de natuur ook deugd doen.

In dit artikel bekijken we de vooruitzichten voor de komende dagen en zullen we nagaan of het frisse en wisselvallige aspect ook de komende periode nog aanwezig blijft. Voorlopig ziet het er echter naar uit dat het richting het weekend duidelijk warmer wordt, al dienen we door de nabijheid van het polaire front toch voorzichtig te zijn met de weersverwachtingen. Vooral voor het noordwesten van de Benelux kan dit tijdelijk opstootje met mooier weer dan wel eens gaan tegenvallen...

Oktober tot nu toe

Zoals eerder aangehaald, verloopt oktober in grote delen van Europa te fris. Enkel in het zuiden en uiterste oosten zijn de temperaturen nog te warm voor de tijd van het jaar. Dit was een duidelijk gevolg van een reeks hoogtetroggen die, aangedreven door een meanderende straalstroom, elkaar opvolgden boven onze regio. Daarbij kregen wij de aanvoer van lagedrukgebieden, waaronder ex-orkaan Lorenzo, en frisse lucht te verwerken.

Lees Meer
  4
  0

© www.noodweer.be

4
0

Wisselvalligheid troef!

Na een warme en droge zomer hebben we in de Benelux nu echt te maken met herfstweer. Depressies, buientreinen en verschillende fronten zorgen quasi dagelijks voor neerslag op grote schaal, waardoor de pluviometers overuren moeten draaien. Komende dagen blijft het wisselvallig met vooral zondag mogelijk veel regen.

De straalstroom draait op volle toeren

De straalstroom markeert de grens tussen warme lucht in het zuiden en koele lucht in het noorden. Na de zomer neemt dit contrast steeds meer toe en zwengelt de straalstroom aan. Typisch worden de weersystemen dan actiever en vormen er zich depressies, die vanaf de Atlantische Oceaan richting Europa stromen. Terwijl we de de vorige jaren vaak te maken hadden met een geblokkeerd patroon en een zwakke straalstroom tijdens de maanden september en oktober, zien we nu een actieve straalstroom. Het resultaat mag er zijn: op en top herfstweer met veel regen en wind. Onderstaande kaart van de straalstroom deze zondag toont 2 duidelijke jetstreaks (extra versnellingen) met bijhorende cyclogenese aan de linker uitgang. Fascinerend om de theorie in actie te zien! Wie meer wil weten over de straalstroom, verwijs ik graag door naar dit en dit artikel.

Een sterke, meanderende straalstroom zorgt voor verschillende drukgebieden. (Netweather)

Geen hoge temperaturen meer, wel neerslag

Van droog nazomerweer is nu geen sprake meer. Een actieve straalstroom laat geen rugvorming met warmte-advectie toe, waardoor hoge temperaturen en langdurig droog weer niet mogelijk zijn. Het ziet er naar uit dat de natuur dus eindelijk wat kan herstellen. In eerste instantie zullen vooral de oppervlakkige basins worden aangevuld, maar geleidelijk zal het water ook wel doorsijpelen tot aan de grondwatertafel. Die staat momenteel nog steeds ruim te laag, zo snel gaat dit dus zeker niet. Ook de restanten van ex-orkaan Lorenzo zorgden vandaag alweer voor regen en wind.

Lees Meer
  5
  0

© www.noodweer.be

5
0