Heb je een vergunning nodig van de AFM om een bot te draaien?
Je bot draait, je hebt een mooie Python-strategie gebouwd en je broker-API knippert vrolijk.
Maar dan vraag je je af: mag dit zomaar? Moet je bij de AFM aankloppen voor een vergunning? Goede vraag. In Nederland regelt de AFM (Autoriteit Financiële Markten) wie wat mag doen met financiële producten.
Als je algoritmisch handelt, ben je niet automatisch een financiële dienstverlener. Maar er zijn grenzen. Dit is wat je moet weten om niet voor verrassingen te komen staan.
Voor welke activiteiten heb ik een vergunning nodig?
Stel: je bouwt een bot die voor jezelf handelt. Je gebruikt je eigen broker, je eigen geld en je eigen risicomanagement.
Dan ben je geen financiële dienstverlener. Je hoeft geen vergunning aan te vragen. De AFM ziet je dan als een particuliere belegger.
Dat is goed nieuws. Maar zodra je bot voor anderen gaat handelen, verandert het plaatje.
Als je iemand anders zijn geld beheert, of advies geeft over welke bot te gebruiken, val je onder de Wet op het financieel toezicht (Wft). Dan heb je een vergunning nodig voor beleggingsdiensten of advies. Denk aan het aanbieden van een handelsbot via een abonnement, of het beheren van een portefeuille voor een vriend.
Dan ben je geen hobbyist meer, maar een financiële dienstverlener. De AFM onderscheidt drie hoofdactiviteiten: adviseren, bemiddelen en beheren.
Als je bot advies geeft over welke aandelen te kopen, of helpt bij het uitvoeren van orders via een broker-API, kun je onder deze categorieën vallen.
Ook als je een signaaldienst verkoopt, moet je oppassen. Zolang je geen financiële producten aanbiedt of beheert, blijft het vaak bij een vrijstelling. Maar de grens is soms dun.
Heb ik een vergunning nodig?
De meeste particuliere traders met een eigen bot hebben geen vergunning nodig. Je draait je Python-script op je eigen laptop, je backtest je strategie en je executeert via je broker. Dat is je eigen zaak.
De AFM ziet dit niet als financiële dienstverlening. Maar er zijn uitzonderingen.
Als je je bot aanbiedt als dienst, bijvoorbeeld via een website waar anderen kunnen abonneren, val je onder de vergunningplicht. Ook als je voor anderen handelt, ben je een vermogensbeheerder.
Dan moet je een vergunning aanvragen. Zelfs als je geen geld aanraakt, maar alleen signals stuurt, kan de AFM je zien als adviseur. Een veelgestelde vraag: heb je een vergunning nodig als je een open-source bot deelt op GitHub?
Meestal niet, zolang je geen financiële dienst verleent. Maar als je er geld voor vraagt of ondersteuning biedt, wordt het grijs.
De AFM kijkt naar de praktijk, niet alleen naar de techniek. Wees dus voorzichtig met wat je aanbiedt en hoe je het presenteert.
Diensten waarvoor een vergunning nodig is
De AFM vereist een vergunning voor verschillende financiële diensten. Hieronder vallen: Voor algoritmische trading als particulier betekent dit: als je bot voor anderen handelt via een broker-API, heb je een vergunning nodig.
- Beleggingsdiensten: uitvoeren van orders, beheren van vermogen, adviseren over beleggingen.
- Bemiddelen: het koppelen van partijen bij financiële producten, zoals aandelen of derivaten.
- Beheren: het actief sturen van een portefeuille voor een ander.
Als je bot alleen voor jezelf draait, niet. Als je een signaaldienst verkoopt, hangt het af van de inhoud.
Geef je alleen technische analyse? Dan valt het vaak buiten de vergunningplicht. Geef je financieel advies? Dan wel.
Er is ook een vrijstelling voor adviseurs zonder vergunning. Als je incidenteel advies geeft en geen hoofdberoep maakt van financiële dienstverlening, kun je onder de vrijstelling vallen. Maar let op: de AFM beoordeelt dit streng. Als je regelmatig advies geeft over trading bots, ben je geen hobbyist meer.
Aanvraagprocedure in 6 stappen
Als je een vergunning nodig hebt, volg je een duidelijk pad. De AFM beslist binnen 13 weken op je aanvraag.
- Check of je een vergunning nodig hebt. Gebruik de AFM-website of vraag een vrijstelling aan.
- Verzamel documenten. Denk aan een bedrijfsplan, beleid voor risicomanagement, en een beroepsaansprakelijkheidsverzekering.
- Maak een account aan op het AFM Portaal. Dit is het centrale punt voor alle aanvragen.
- Vul de checklist in. De AFM biedt een checklist om incomplete aanvragen te voorkomen.
- Verstuur je aanvraag via het Portaal. Zorg dat alle documenten direct meegaan. Vergeten bijlagen zorgen voor vertraging.
- Wacht op de beslissing. De AFM neemt 13 weken de tijd, eventueel verlengd met 8 weken.
Die termijn kan met 8 weken worden verlengd als ze meer informatie nodig hebben.
Hier is de procedure in zes stappen: De checklist is essentieel. De AFM verwacht een volledig dossier.
Nazenden van bijlagen
Een Wft-diploma alleen is niet genoeg. Je moet laten zien dat je je processen op orde hebt, inclusief risicomanagement en compliance. Als je documenten vergeet, kun je ze nog nazenden. Maar dat vertraagt je aanvraag.
De AFM kan de termijn opschorten tot ze alle informatie heeft. Zorg dus dat je bij de eerste stap alles klaarlegt.
Gebruik de checklist om niets te missen. Let ook op de vrijstellingsvoorwaarden.
Als je als adviseur zonder vergunning werkt, moet je voldoen aan strikte regels. Bijvoorbeeld: je mag geen vermogen beheren, en je advies mag niet exclusief zijn. De AFM controleert hierop.
Praktische tips voor algoritmische traders
Als je een bot draait voor jezelf, hoef je je geen zorgen te maken over een vergunning.
Zorg wel dat je broker gereguleerd is. Kies voor een broker die API-toegang biedt en voldoet aan Europese regels, zoals de invloed van MiFID II op automatische handelssystemen. Denk aan brokers die onder toezicht staan van de AFM of een andere EU-toezichthouder. Wil je je bot aanbieden aan anderen? Begin klein.
Test eerst met een kleine groep vrienden. Gebruik een disclaimer dat het geen financieel advies is.
Overweeg een juridisch adviesgesprek om te bepalen of je onder de vergunningplicht valt.
De kosten voor een vergunning zijn hoog: denk aan €5.000 tot €15.000 voor de aanvraag, plus jaarlijkse toezichtskosten. Risicomanagement is cruciaal. Of je nu een vergunning hebt of niet: zorg voor een backtesting-strategie die robuust is.
Gebruik Python libraries zoals Backtrader of Zipline voor je tests. Implementeer stop-losses en position sizing.
De AFM kijkt niet alleen naar je vergunning, maar ook naar hoe je risico’s beheerst. Als je een signaaldienst start, wees transparant. Geef aan dat signalen geen garantie bieden.
Vermeld dat beleggen risico’s met zich meebrengt. Zo vermijd je problemen met de AFM.
Tot slot: houd de ontwikkelingen in de gaten. De AFM past regels aan, bijvoorbeeld rond nieuwe EU-regelgeving voor crypto bots en algoritmisch handelen.
Blijf op de hoogte via de AFM-website en financiële nieuwsbronnen. Zo blijf je compliant en kun je je bot met vertrouwen draaien.