Het Coronavirus is dodelijk voor de globalisering zoals we die kennen

Foto: Der wachsame Schuster (1861). Schilderij van Karl von Enhuber.

De uitbraak is een geschenk geweest voor nativistische nationalisten en protectionisten en zal waarschijnlijk op lange termijn gevolgen hebben voor het vrije verkeer van personen en goederen.

Tot voor kort bleven de meeste beleidsmakers en investeerders zelfvoldaan over de mogelijke economische gevolgen van de Coronavirus-crisis. Tot eind februari werd ten onrechte aangenomen dat de crisis slechts een korte, beperkte, voor China specifieke impact zou hebben. Nu beseffen ze dat het een globale schok veroorzaakt, die hard kan aankomen, maar waarvan de meesten nog steeds verwachten dat hij kort zal zijn. Maar wat als de economische ontwrichting een blijvende impact heeft? Zou de Coronavirus-pandemie de nagel aan de doodskist kunnen zijn voor het huidige tijdperk van de globalisering?

De Coronavirus-crisis heeft de schaduwzijden van de uitgebreide internationale integratie aan het licht gebracht en tegelijkertijd de angst voor buitenlanders aangewakkerd en nationale restricties op wereldhandel en mensenstromen gelegitimeerd, schrijft Philippe Legrain op Foreign Policy.

Allerlei bedrijven zijn zich plotseling bewust geworden van de risico’s van het vertrouwen in complexe wereldwijde toeleveringsketens die niet alleen specifiek zijn voor China, maar ook voor bepaalde plaatsen zoals Wuhan, het epicentrum van de pandemie. Chinese mensen – en nu ook Italianen, Iraniërs, Koreanen en anderen – worden alom gezien als drijfkrachten van de ziekte; hooggeplaatste Republikeinse politici in de Verenigde Staten hebben de ziekte zelfs bestempeld als het “Chinese Coronavirus”.

Ondertussen hebben de regeringen van alle naties haast gemaakt met het opleggen van reisverboden, aanvullende visumeisen en exportbeperkingen. Het reisverbod voor de meeste aankomsten uit Europa dat de Amerikaanse president Donald Trump op 11 maart aankondigde, is bijzonder ingrijpend, maar verre van uniek. Dit alles maakt de economie meer nationaal en de politiek meer nationalistisch.

Veel van deze ontwrichting kan tijdelijk zijn. Maar de Coronavirus-crisis zal waarschijnlijk een blijvende impact hebben, vooral wanneer deze andere trends versterkt die de globalisering al ondermijnen. Het kan een slag toebrengen aan gefragmenteerde internationale toeleveringsketens, de hypermobiliteit van globale zakenreizigers verminderen en politiek voer geven aan nationalisten die voorstander zijn van meer protectionisme en immigratiecontrole.

De complexe, op China gerichte globale toeleveringsketens waarop zoveel westerse bedrijven zijn gaan vertrouwen, lopen bijzonder veel risico’s.

De complexe, op China gerichte globale toeleveringsketens waarop zoveel westerse bedrijven zijn gaan vertrouwen, lopen bijzonder veel risico’s. Het kostenvoordeel van de productie in China is de afgelopen jaren uitgehold doordat het land rijker is geworden en de lonen zijn gestegen. De risico’s hiervan werden benadrukt door het feit dat president Trump in 2018 en 2019 strafheffingen op de invoer uit China oplegde, waardoor bedrijven op zoek gingen naar alternatieven.

Terwijl de overeenkomst van januari een fragiele wapenstilstand in de handelsoorlog tussen de VS en China markeerde, blijven de gevaren van de productie in China bestaan; zowel de Democraten als de Republikeinen zien China meer en meer als een strategische rivaal voor de lange termijn die in bedwang moet worden gehouden. En de handelsoorlog was nog maar net voorbij of het Coronavirus greep in. De uitgebreide sluiting van veel Chinese fabrieken heeft de export in de eerste twee maanden van dit jaar met 17 procent doen dalen ten opzichte van een jaar eerder en heeft de productie van Europese auto’s, iPhones en andere consumptiegoederen verstoord.

Traagheid is een krachtig iets. En er zijn nog steeds veel voordelen aan het produceren in China, zoals grootschaligheid en efficiënte logistiek. Maar de Coronavirus-crisis kan een kantelpunt vormen dat veel bedrijven ertoe aanzet hun toeleveringsketens te vernieuwen en te investeren in meer veerkrachtige en vaak meer lokale productiepatronen.

Een mogelijkheid is om de activiteiten te verschuiven en te diversifiëren naar andere Aziatische economieën, zoals Vietnam of Indonesië. Een andere optie is het verkorten van de toeleveringsketens, waarbij Amerikaanse bedrijven hun productie verplaatsen naar Mexico en Europese bedrijven naar Oost-Europa of Turkije. Een derde mogelijkheid is om te investeren in robots en 3D-printing binnen geavanceerde economieën, waarbij de productie lokaal dichter bij de consument wordt gebracht.

Een tweede blijvend gevolg van de Coronavirus-crisis is mogelijk een vermindering van het aantal zakenreizen. Technologie-goeroes hebben lang betoogd dat videoconferenties en chat-apps de meeste zakenreizen overbodig zouden maken en veel mensen in staat zouden stellen om meer vanuit huis te werken. Maar tot aan de Coronavirus-crisis waren zakenreizen blijven groeien, schijnbaar onverbiddelijk.

Maar nu, of het nu gaat om overheidsverboden, zakelijke beslissingen of individuele voorzichtigheid, is alles, behalve de meest essentiële internationale reizen, geannuleerd, en degenen die vanuit huis kunnen werken, blijven steeds vaker thuis.

Dankzij deze geforceerde stranding kunnen bedrijven ontdekken dat, terwijl face-to-face-bijeenkomsten soms noodzakelijk zijn, technologische alternatieven vaak gewoon fijn zijn – en ook veel minder kostbaar.

Dankzij deze geforceerde stranding kunnen bedrijven ontdekken dat, terwijl face-to-face-bijeenkomsten soms noodzakelijk zijn, technologische alternatieven vaak gewoon fijn zijn – en ook veel minder kostbaar, tijdrovend en nadelig voor het gezinsleven. En in een tijd van toenemende bezorgdheid over de impact van de uitstoot van vliegtuigen op het klimaat, en met veel bedrijven die hun betrokkenheid bij milieubewustzijn en duurzaamheid willen benadrukken, is er zowel een ecologische als een economische reden waarom zakenreizen kunnen afnemen.

Misschien wel het belangrijkste is dat de Coronavirus-crisis in de handen speelt van nationalisten die voorstander zijn van meer immigratiecontrole en protectionisme.

De snelheid en de omvang van de verspreiding van het virus over de hele wereld hebben de kwetsbaarheid van mensen voor schijnbaar verre buitenlandse dreigingen in de schijnwerpers gezet. Het Coronavirus heeft zich niet alleen verspreid naar wereldwijde hubs zoals Londen en New York. Het is ook rechtstreeks naar provinciale steden gesprongen, zoals Daegu, de op drie na grootste stad van Zuid-Korea; verpleeghuizen in de buitenwijken van Seattle; en zelfs kleine steden zoals Castiglione d’Adda (4600 inwoners) – een van de 10 steden in Lombardije die in februari voor het eerst in quarantaine werden geplaatst door de Italiaanse regering.

Terwijl internationaal georiënteerde leiders mooie woorden hebben gesproken over de noodzaak van grensoverschrijdende samenwerking in het licht van een ongekende gemeenschappelijke dreiging, hebben hun acties dit verloochend. Veel ogenschijnlijk liberale regeringen hebben beperkingen op reizen en handel draconischer gemaakt dan zelfs Trump durfde op te leggen op het hoogtepunt van zijn conflict met China vorig jaar.

Veel ogenschijnlijk liberale regeringen hebben beperkingen op reizen en handel draconischer gemaakt dan zelfs Trump durfde op te leggen op het hoogtepunt van zijn conflict met China vorig jaar.

Jacinda Ardern, de linkse premier van Nieuw-Zeeland, was er snel bij om reizigers uit China, die geen Nieuw-Zeelandse burger zijn, de toegang tot het land te ontzeggen. Hoewel dergelijke algemene verboden al dan niet gerechtvaardigd zijn om redenen van volksgezondheid, bieden ze een grotere legitimiteit voor degenen die het sluiten van de grens zien als de oplossing voor elke ziekte.

Zelfs binnen de schijnbaar obstakelvrije interne markt van de Europese Unie hebben Frankrijk en Duitsland de export van gezichtsmaskers verboden; tot zover het liberale internationalisme en het engagement van president Emmanuel Macron en bondskanselier Angela Merkel ten opzichte van de EU. Nog schokkender is dat geen van de 26 andere EU-regeringen heeft gereageerd op de dringende oproep van Italië om medische hulp, hoewel China dat wel heeft gedaan.

Toegegeven, de Coronavirus-crisis heeft ook de holte blootgelegd van de beweringen van de nationalisten dat hun anti-immigratie en protectionistisch beleid de mensen veiliger maakt. Hoewel de nationalistische coalitie die de provinciale regering van Lombardije leidt, wordt geleid door de rechtse partij van Matteo Salvini, is zij niet succesvol geweest in het beschermen van het gebied tegen het Coronavirus. Noch, ondanks zijn wens om te ontkoppelen van China, heeft Trump kunnen voorkomen dat het Coronavirus de Verenigde Staten heeft bereikt.

Trump zelf kan in de presidentsverkiezingen van november nog een prijs betalen voor zijn zijn gebrekkigheid en onbekwaam wanbeheer van een volksgezondheidscrisis. Maar in het algemeen is de Coronavirus-crisis een politiek geschenk voor nativistische nationalisten en protectionisten.

Het heeft de perceptie versterkt dat buitenlanders een bedreiging vormen. Het onderstreept dat landen in crisis niet altijd kunnen rekenen op hun buren en nauwe bondgenoten voor hulp. En nu India de export van levensreddende medicijnen uit zijn enorme farmaceutische sector beperkt, levert het munitie aan degenen die de productie van allerlei producten willen lokaliseren om redenen van nationale veiligheid. Meer in het algemeen, kan het diegenen versterken die geloven in een sterke overheid, waarbij maatschappelijke behoeften voorrang krijgen boven individuele vrijheid, en nationale actie boven internationale samenwerking.

Als gevolg daarvan dreigt de Coronavirus-crisis een minder geglobaliseerde wereld in te luiden. Als de pandemie en de paniek eenmaal afnemen, zullen degenen die geloven dat openheid voor mensen en producten uit de hele wereld over het algemeen een goede zaak is, dit op een frisse en overtuigende manier moeten bepleiten.

Rommel

© Fenixx

 

Reacties

Reageer hieronder!
Gast
vrijdag 25 september 2020

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://detheorist.nl/

Nieuwsbox

Jouw account

Nieuwste leden

Protest agenda

Willekeurige partner