Pairs Trading gids: Geld verdienen met de correlatie tussen twee aandelen
Stel je voor: je koopt een overhemd voor €50 en verkoopt er direct één voor €55. Die €5 winst is van jou, ongeacht of de totale kledingmarkt stijgt of daalt.
Dat is het gevoel van pairs trading. Je speelt niet tegen de markt, maar tegen de relatie tussen twee aandelen. Deze strategie draait om correlatie, niet om richting.
Je bent een detective die twee broers in de gaten houdt. Ze zijn normaal gesproken ongeveer even oud en even groot.
Op een dag loopt de één ineens veel harder vooruit dan de ander. Jij gokt dat ze weer bij elkaar komen. Het mooie is dat dit niet over geluk gaat, maar over wiskunde en gedrag.
Je bent op zoek naar twee aandelen die in de loop der tijd samen bewegen. Ze reageren op dezelfde marktberichten, behoren tot dezelfde sector of hebben gewoon een hechte band.
Door die band te analyseren, kun je een soort van 'normale' prijsverhouding bepalen.
Als de werkelijkheid daarvan afwijkt, grijp je in. Je verdient geld terwijl de rest van de markt nog aan het bedenken is wat-ie moet doen.
Waarom dit jouw aandacht verdient
Veel beginnende traders verdrinken in de chaos van honderden aandelen. Welke moet je kiezen?
Gaat de AEX omhoog of omlaag? Het is vermoeiend. Pairs trading maakt het overzichtelijker. Je beperkt je tot een micro-wereldje van twee aandelen.
Je hoeft niet te voorspellen of de economie in recessie gaat. Je hoeft alleen maar te weten of de prijsverschillen tussen twee specifieke bedrijven weer normaal worden.
Dat is een stuk makkelijker te managen. Denk aan de risico's.
Je bent minder kwetsbaar voor een plotseling drama bij één bedrijf. Als het ene aandeel ineens 10% daalt vanwege een slecht nieuwsbericht, heb je de andere vaak als bescherming. Het is een strategie die goed werkt in zowel stijgende als dalende markten. Je kunt geld verdienen zonder dat je een glazen bol hebt. Je focust op relaties, en die zijn vaak stabieler dan de dagelijkse koersschommelingen van één enkel aandeel.
Hoe het werkt: de kern van de strategie
Alles begint met het vinden van een geschikt paar. Je zoekt twee aandelen die een hechte, historische band hebben.
Dit kunnen concurrenten zijn, zoals Shell en BP. Of bedrijven uit dezelfde toeleveringsketen, zoals ASML en een belangrijke chipfabrikant.
De sleutel is dat hun prijzen in het verleden samen zijn opgelopen en gezakt. Je kunt dit visueel checken in TradingView of analyseren met Python. De grafieken moeten eruitzien als twee parallelle rivieren.
Zodra je een potentieel paar hebt, bereken je de prijsverhouding, de 'ratio'. Deel de prijs van aandeel A door de prijs van aandeel B.
Bijvoorbeeld: aandeel A kost €100, aandeel B kost €50. De ratio is 2.0. Teken deze ratio uit op een grafiek over een lange periode (bijvoorbeeld de afgelopen 2 jaar). Je zult zien dat deze lijst heen en weer beweegt, meestal binnen een bepaalde bandbreedte, zoals tussen 1.8 en 2.2.
Dat is je speelveld. De actie is simpel: afwijken en herstellen.
Als de ratio plotseling oploopt naar 2.3 (aandeel A is duur geworden vergeleken met B), dan verkoop je aandeel A en koop je aandeel B. Je gokt dat A gaat dalen en B gaat stijgen, zodat de ratio weer terugkeert naar het gemiddelde. Als de ratio juist zakt naar 1.7, dan koop je A en verkoop je B.
Je sluit de trade zodra de ratio weer rond de 2.0 beweegt. De winst zit in het dichtklappen van de spread.
Modellen en signalen: wanneer stap je in?
De meest gebruikte methode is de zogenaamde 'mean reversion' op basis van standaardafwijking. We meten hoe ver de ratio op dit moment afwijkt van het gemiddelde van de afgelopen 60 dagen.
Stel, het gemiddelde is 2.0 en de standaardafwijking is 0.05. Als de ratio nu op 2.15 zit, is dat 3 standaardafwijkingen ('sigma') boven het gemiddelde.
Veel traders gebruiken een drempel van 2 sigma om short te gaan op de duurste van de twee. Het idee is: dit is extreem, het moet terugkeren. Wie liever valutaverschillen op één exchange benut, kijkt vaak naar de 'cointegratie'.
Dit klinkt ingewikkeld, maar het is gewoon een wiskundige bevestiging dat de twee aandelen op de lange termijn een vaste relatie hebben. In Python kun je met libraries zoals statsmodels en numpy testen of de spread tussen de aandelen 'stationair' is. Als je een 'cointegrated pair' vindt, weet je dat de spread waarschijnlijk weer terugkeert naar een gemiddelde, wat het een veiliger basis maakt voor een strategie. Prijsindicaties zijn je kompas.
Stel je handelt met een 'risk-reward ratio' van 1:2. Je stopt een trade als de ratio 1 standaardafwijking van je instappunten beweegt.
Je neemt winst als de ratio terugkeert naar het gemiddelde. Als je €100 riskeert (de spread loopt verder op), dan mik je op €200 winst (de spread sluit weer).
Dit zorgt voor een strak systeem. Je emoties blijven buiten spel, want de getallen bepalen je acties.
Praktische tips om te beginnen
Je handen jeuken? Logisch. Begin met een backtest.
Gebruik Python met libraries als Pandas en Backtrader. Haal historische data van een broker zoals Interactive Brokers of Degiro (via hun API).
Schrijf een simpele script die de ratio uitrekent en trades plaatst als de afwijking te groot wordt. Zie hoe je het had gedaan de afgelopen jaren. Zonder een backtest stap je blind in de markt. Dat is roekeloos.
Focus op liquiditeit en kosten. Je wilt aandelen die veel verhandeld worden, zodat je makkelijk in en uit kunt stappen zonder de prijs te beïnvloeden. Gebruik bij grote orders een TWAP-algoritme om je positie onzichtbaar op te bouwen. Let scherp op de transactiekosten. Als je elke trade €5 tot €10 kwijt bent, eet dat je winst op bij kleine positie.
Je hebt voldoende beweging nodig om de kosten te dekken. Een spread van €0,50 is niets als je €20 transactiekosten hebt.
Risicomanagement is je beste vriend. Gebruik nooit je hele kapitaal voor één paar.
Verdeel het over meerdere paren (bijvoorbeeld 5 tot 10). Zo voorkom je dat één 'verbroken' relatie (een bedrijfsovername of faillissement) je hele account leegtrekt. Zet altijd stop-losses in.
Soms verliezen relaties hun correlatie voor altijd. Je moet dan kapitaal beschermen en doorstromen naar een nieuw paar.
Wees niet te trots om een verlies te nemen. Denk ook aan de tooling. Als je serieus wordt, wil je misschien een eigen bot bouwen.
Met een API van een broker als Interactive Brokers kun je je Python-code direct aan de markt koppelen. Zo hoef je niet de hele dag naar schermen te staren.
Je script scant de markt, detecteert afwijkingen en executeert trades volgens je plan.
Begin klein, monitor alles en schaal langzaam op. De markt is een marathon, geen sprint.